Queneau

Negenennegentig manieren om een recensie te schrijven

Stijloefeningen van Raymond Queneau

Zakelijk

Het boek waar ik ditmaal een recensie over wil schrijven heet Stijloefeningen van de Franse schrijver Raymond Queneau. De Fransman beschrijft in dit boek een man met een vilthoed die op lijn 16 van de tram stapt. Dat doet hij op negenennegentig verschillende manieren: de stijloefeningen.

Twee sporen

De roman en de verhalenbundel waar schrijver en ondergetekende van dit stuk nu en op dit moment een samenvattend oordeel over wil optekenen en neerpennen is genaamd – en heeft als titel – Stijloefeningen (Exercises de Style) van de Frans-Romaanse auteur en essayist Raymond Queneau, door sommigen ook wel de incarnatie van de Ideale Schrijver genoemd. De Parijse wereldburger doet in dit tot boekwerk vermenigvuldigd geschrift kond en verslag van een persoon van mannelijke kunne met een schedel en haren bedekkend object van zachte fluweelachtige stof die op lijn 32 van de tram –  of was het de lightrail? – stapt en plaatsneemt. Er zijn maar liefst honderdachtennegentig wijzen en variaties waarop hij dit schrijfexperiment ten uitvoer brengt en voltooit. Samen vormen ze een uniek en schitterend mozaïek van probeersels en trainingen in schrijfkunst en stijl.

Kort door de bocht

Het is een boek van een Fransman. Over een hoed en tram, maar dan heel vaak. Best wel leuk.

Teruguit

De oefenstof bestaat uit het op zoveel mogelijk manieren beschrijven van een tram – lijn 61 bij voorkeur – waar, voorafgegaan door zijn vilthoed, een man zijn hoofd naar binnen steekt. Een voorval opgetekend door iemand uit Frankrijk, Queneau, Raymond. Zijn Stijloefeningen, dat is het boek waarover dit keer de recensie van mijn hand zal gaan.

Vol verwachting

Weet jij al waar-ie dit keer zijn recensie over doet? Misschien wel dat boekje van die Queneau, weet-je-wel, die Fransman uit de kringen van Perec, waar die al die variaties beschrijft waarop iemand op de tram kan stappen. Stijloefeningen, ja. Nou, dat wordt weer smullen.

Raadselachtig

Het is geen schilderij en ook geen muziekstuk, en toch wil ik er een recensie over schrijven. Een Engelsman heeft het niet gemaakt, een Duitser ook niet, en toch komt het uit het Europese taalgebied. Perec niet nee, en ook Céline niet. Wat-ie op zijn hoofd heeft? Nee, zeker geen pet en een helm al allerminst. Autorijden doet-ie ook al niet, en op de fiets zul je hem never-nooit zien. Hoeveel variaties? Een uiterst merkwaardig product, met a = 10 en b = 1.

Afgesneden

Het boek waar ik ditmaal een re over wil schrij heet Stijl van de Fran schrij Ray Que. De Frans bes in dit boek een man met een vilt die op lijn 6 van de tram stapt. Dat doet hij op ne-en-ne vers man: de stijl.

Balkenbrij

Als-'t-gaat-om de inspiratiebron waar de 'gering in de 'geringsverklaring haar inspiratie aan heeft ontleend, dan hoort u mij niet zeggen dat ik 't-ene of 't-andere boek uitsluit. Want waar-'t-gaat-om de normen-n-waden in onze samenleving, dan 'tekent voo't CDA, dat ieder individu, met of zonder hoofddeksel, gesluierd of met open 'zier, recht heeft om op zijn of haar manier van het openbaar vervoer gebruik te maken of and'szins op zijn of haar plaats 'stemming te komen. Dat is de ons gewenste pluriformiteit in de inrichting van de samenleving.

En zo nog eenennegentig variaties.

Raymond Queneau, Stijloefeningen, vertaling Rudy Kousbroek, De Bezige Bij, 160 pp., ISBN 9789403129815

Frans Janssen

vertaler | columnist | recensent

© Copyright. Alle rechten voorbehouden.

Information icon

We hebben je toestemming nodig om de vertalingen te laden

Om de inhoud van de website te vertalen gebruiken we een externe dienstverlener, die mogelijk gegevens over je activiteiten verzamelt. Lees het privacybeleid van de dienst en accepteer dit, om de vertalingen te bekijken.